VS en andere NAVO-landen beloven 'ijzersterke toewijding' aan artikel 5

[noumoe]

https://www.nu.nl/buitenland/6402390/vs ... kel-5.html

VS en andere NAVO-landen beloven 'ijzersterke toewijding' aan artikel 5

Alle 32 NAVO-landen hebben woensdag in de slotverklaring van de top in Ankara hun toewijding aan artikel 5 herbevestigd, óók de Verenigde Staten. Verder benadrukten ze steun aan Oekraïne en spraken ze voor het eerst samen Iran aan op de blokkade van de Straat van Hormuz.
Alle leiders spreken in de verklaring over hun "ijzersterke toewijding" aan artikel 5: een gewapende aanval op één lidstaat wordt beschouwd als een aanval op alle lidstaten. De bevestiging van de VS was voor veel Europese landen van belang, omdat president Donald Trump daar al vaak twijfel over heeft gezaaid.

De verklaring straalt eenheid uit, zoals de NAVO graag ziet. Maar Europese landen twijfelen nog steeds of de VS er echt voor hen is wanneer het nodig is, schrijft The Washington Post. Dat komt ook door de Amerikaanse plannen om troepen terug te trekken uit Europa, iets waar Trump het eerder deze week nog over had.

De belofte van Amerikaanse hulp klinkt ook voor Denemarken enigszins hol, omdat Trump tijdens de top herhaalde dat hij Groenland in handen wil krijgen. De alliantie van de VS is ondanks de slotverklaring van de NAVO nooit 100 procent zeker.

NU.nl-buitenlandverslaggever Matthijs le Loux:
Aan de slotverklaring van een top zoals die in Ankara wordt maandenlang gesleuteld. Hij ligt al klaar als de NAVO-regeringsleiders bij elkaar komen, want zo'n diplomatieke verklaring uit naam van 32 lidstaten ram je er niet in een paar uur uit.

De belangrijkste headline is een beetje een dooddoener: NAVO-lidstaten bevestigen de belangrijkste grondvesten van de NAVO. Het alternatief zou ontmanteling betekenen.

De NAVO-top stond in het teken van één taak, net zoals het werkende leven van NAVO-topman Mark Rutte: Donald Trump gunstig stemmen of, op z'n minst, niet op de kast jagen. Na Trumps uitlatingen over het bondgenootschap en meerdere van de lidstaten, en terwijl het geweld tussen de VS en Iran escaleert, zullen Europese leiders met weinig nieuw vertrouwen terugkeren naar hun eigen landen.

Komende twee jaar 140 miljard euro voor Oekraïne
Dit jaar gaat er 70 miljard euro naar Oekraïne en in 2027 wordt "op z'n minst hetzelfde" bedrag vrijgemaakt om het land te steunen in de oorlog met Rusland. Het geld moet van de Europese landen en Canada komen, omdat de VS zijn steun aan Oekraïne heeft stopgezet.

De VS overweegt Oekraïne het recht te geven zelf Patriot-raketten te maken, zei Trump na een gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. "We gaan ze laten zien hoe ze dat moeten doen", zei hij. Volgens de Amerikaanse leider kan dat leerproces enkele maanden duren. Oekraïne moet nu steeds lang wachten op de gewilde luchtverdedigingsraketten, áls Kyiv ze al krijgt.

In de slotverklaring wordt ook genoemd dat "Oekraïne bijdraagt aan de trans-Atlantische veiligheid". Vorig jaar stond nog in de verklaring dat niet het land zelf, maar de veiligheid van Oekraïne bijdroeg aan die van het bondgenootschap.

'Iran mag nooit beschikken over kernwapen'
De NAVO-landen hebben verder voor het eerst gezamenlijk Iran aangesproken. Ze stellen dat het land "nooit mag beschikken over een kernwapen". Dat was volgens Trump een belangrijk motief voor de oorlog tegen Iran.

Iran laat sinds het begin van die oorlog nauwelijks olietankers en andere schepen door de Straat van Hormuz, die cruciaal is voor de olie- en gasaanvoer. De vrije scheepvaart moet daar worden hersteld, staat in de slotverklaring.

De Europese NAVO-landen vonden lange tijd dat de Iranoorlog geen kwestie zou moeten zijn voor de NAVO, die over de verdediging van Europa en Noord-Amerika gaat. Maar ze besloten zich volgens diplomaten toch uit te spreken, omdat de top dreigde te worden verstoord door Trumps ergernis over de in zijn ogen tekortschietende Europese steun.